Działalność Towarzystwa Miłośników Orzegowa w roku 2025
Informacje o działaniach TMO na orzegowskim portalu pojawiają się regularnie i z pewnością każdy kto tu zagląda ma pojęcie czym to stowarzyszenie się zajmuje. Tym razem w tym materiale zaprezentowany zostanie przegląd działalności tej organizacji w okresie minionych 12 miesięcy.
Na początku roku zebrał się zarząd Towarzystwa Miłośników Orzegowa, by zatwierdzić wcześniej już przygotowany program obchodów 720 lecia Orzegowa.
Opracowany program, potem już punkt po punkcie był na realizowany. To jedynie tylko zakres tych działań, które były ujęte jako wydarzenia związane z obchodami 720 lecia Orzegowa. W ciągu roku pojawiły się też dodatkowe inicjatywy , te wynikające z zadań statutowych stowarzyszenia i te cykliczne realizowane każdego roku. Jak zawsze rodzą się one też na bieżąco.
Liczbę członków należących do Towarzystwa Miłośników Orzegowa można podać z różnych przyczyn zazwyczaj wyłącznie w przybliżeniu.U niektórych nieobecność na spotkaniach , czy mniejsza aktywność, bywa przejściowa. Niektórzy mieszkają poza Orzegowem czy nawet miastem jeszcze inni ze względu na swój wiek i stan zdrowia nie zawsze mogą uczestniczyć w działaniach stowarzyszenia.
Średnio na zebraniach obecnych jest ok. 30 członków, z tymi co się na nich pojawiają mniej regularnie ta grupa wynosi ponad 4o osób. Posiadaczy legitymacji członkowskich jest jednak znacznie więcej..
Aktywność każdego z członków jest uwarunkowana wieloma czynnikami. Dyspozycyjność , wiek, stan zdrowia, predyspozycje, określone możliwości, powodują, że każdy z osobna wnosi w działalność to co może. Osobisty wkład mniejszy lub większy jest tak samo cenny i składa się na ogólny dorobek stowarzyszenia.
Zaangażowanie członków TMO w działalność jest równie istotna jak współpraca z lokalnymi środowiskami, instytucjami i tutejszymi mieszkańcami. Ta współpraca w połączeniu z pomocą Miasta i osobami wspierającymi niektóre działania finansowo , a co też należy podkreślić stałe wsparcie i kontakt z niemieckim oddziałem TMO przekłada się na wymierne efekty działań towarzystwa.
Spotkania, zarówno te comiesięczne w grupie, ale też te w mniejszym składzie, rozmowy telefoniczne czy stworzona w tym celu whatsappowa grupa powodują, że stowarzyszenie to funkcjonuje praktycznie 24 godziny na dobę.
O tym co działo się w ubiegłym roku za sprawą TMO w skrócie i w tym przypadku bardziej tematycznie niż chronologicznie.
Istniejąca już 12 rok Galeria Czapla zapracowała sobie na to, że dziś jest rozpoznawalnym i znaczącym punktem na kulturalnej mapie Miasta. Od samego początku też, to Towarzystwo Miłośników Orzegowa i Orzegowska Grupa Twórców Kultury przy współpracy z Centrum Inicjatyw Społecznych tchnęły w to miejsce życie i to te środowiska wypełniają kalendarz wydarzeń jakie się tu przez cały rok odbywają.
W 2025 roku za sprawą TMO i OGTK , galeria w ciągu tych 12 miesięcy była miejscem wielu niezwykle interesujących wystaw.
Historia Rzemiosła w Orzegowie była pierwszą z wielu innych ekspozycji przygotowanych przez TMO w ramach obchodów 720 lecia Orzegowa. Potem były następne:
-,,Śląskie Światy ” wystawa fotograficzna Paula Rothera
– Historia kop.Karol
-Wystawa fotografii z Albumu Piotra Tomanka
– Wystawa prac Cypriana Noconia (zdjęcie powyżej)
– Wystawa OGTK
– Wystawa malarska ,,liderów dwóch”
Na szczególne uznanie zasługuje makieta modułowa Orzegowa z 1825 roku zaprezentowana w galerii, a później jeszcze w kilku innych miejscach przez jej autora prezesa TMO Jerzego Kasperka. Pochłonięty ogromem spraw organizacyjnych związanych z wydarzeniami jubileuszowymi zdołał poświęcić jeszcze dodatkowo wiele godzin nad stworzeniem tej niezwykle misternej i czasochłonnej pracy .
Galeria stała się nie tylko miejscem wystaw. Przez cały rok członkowie TMO brali udział w warsztatach organizowanych przez profesorów UŚ w ramach projektu ,,Laboratoria Czwartej Przyrody” : Aktywizacja społeczności lokalnych w kierunku zielonej transformacji i rozpoznawania lokalnego dziedzictwa antropocenu.
-Złożenie w Śląskim inkubatorze Przedsiębiorczości opracowanych przez prezesa TMO wniosków do konkursu inicjatyw oddolnych poskutkowało pozyskaniem dla TMO Środków finansowych na realizację następujących projektów:
-Wydruk wystawy fotograficznej PaulaRothera ,,Śląskie Światy”wystawy fotograficznej ,,Historia kopalni Karol oraz wykonanie wystawy ze zdjęć Piotra Tomanka
-Wyremontowanie wagonika węglowego upamiętaniającego kop.Karol
-Pozyskanie materiału na wykonanie makiety modułowej Orzegowa z 1825 roku
-Produkcja filmu dokumentalnego ,,720 lat Orzegowa ”
-Wydanie tomiku wierszy ,,Umarli ze starego cmentarza w Orzegowie ”
Pozyskiwanie środków przeznaczonych na realizację zamierzonych celów odbywało się również innymi ścieżkami. Finansowanie tak wielu inicjatyw z własnych zasobów nawet tych wspomaganych przez przyjaciół z niemieckiego oddziału TMO mocno by ograniczyło nasze możliwości.
Udało się otrzymać wsparcie finansowe z Miasta środków z Zadania Publicznego, nie zawiedli lokalni przedsiębiorcy i ludzie dobrej woli , którzy przyczynili się do częściowego pokrycia kosztów wielu zaplanowanych przedsięwzięć.
To, że galeria jest miejscem gdzie mogą się odbywać wyjątkowe eventy mogliśmy się przekonać już niejednokrotnie. Pod koniec roku z inicjatywy TMO gościliśmy tu gwiazdę piłkarskiej reprezentacji Jakuba Kamińskiego.
Takie jak to spotkanie , podobnie jak wszystkie przedsięwzięcia realizowane przez członków TMO to nie, zwykłe wcielenie pomysłu z dnia na dzień w życie, a opracowana koncepcja, podział obowiązków, spotkania organizacyjne i wreszcie czasem przez wielu niezauważony nawet ogrom pracy.
Pracy , która zazwyczaj tak jak i w tym przypadku daje sporo satysfakcji. To prawdziwa radość i przyjemność , kiedy możemy ugościć u siebie orzegowianina , który kiedyś pogonił za swoimi marzeniami i obecnie je w pełni realizuje, a my jako miasto i dzielnica w której Kuba Kamiński się urodził i spędził swoje dzieciństwo dziś możemy się szczycić tak znaczącą już postacią w polskiej piłce nożnej. Wyrazem tego było wręczenie naszemu gościowi statuetki Ambasadora Orzegowa
Ambasador Orzegowa to ustanowiona w 2017 roku przez Towarzystwo Miłośników Orzegowa szczególna forma uhonorowania i docenienia osób , które zasłużyły sobie na zaszczytny tytuł ,,Ambasadora Orzegowa „poprzez wachlarz różnego rodzaju postaw i działań na rzecz swojej małej ojczyzny
W tym roku oprócz Kuby Kamińskiego tytuł Ambasadora otrzymali jeszcze :
Kazimierz Mędrek , Lucjan Lukaszczyk, IV LO im. H. C. Hoovera – po raz pierwszy w historii przyznawania tytułu ,,Ambasadora Orzegowa” wyróżnienie to nie trafia do jednej konkretnej osoby , a w tym wypadku do większej zbiorowości. Liceum z siedzibą w Orzegowie od kilku lat za pośrednictwem kadry pedagogicznej z mgr Katarzyną Nowak aktywnie współpracuje z TMO działając na rzecz naszej dzielnicy.
Wcześniej podczas festynu z okazji 720 lecia Orzegowa, statuetkę Ambasadora dla śp. Edwarda Jona odebrał jego syn Marek.
Działania TMO nie ograniczały się wyłącznie do galerii czy sąsiadujących z nią obiektami Centrum Inicjatyw Społecznych.
Jak zwykle również i w tym roku przeprowadziliśmy kilka akcji uporządkowania starego cmentarza. Opieka nad starym orzegowskim cmentarzem obejmuje szereg obowiązków , których się podjęliśmy. Od kilku lat w pracach pomagają nam uczniowie pobliskiego IV LO im. H.C.Hoovera . W tym roku też wynajęliśmy firmę alpinistyczną , która zajęła się przecinką suchych konarów oraz zabezpieczeniem linami drzew stwarzających zagrożenie. Spadające gałęzie drzew, a niestety też często wyrywane z korzeniami w całości drzewa nie dość ,że przysparzają wiele pracy z ich usuwaniem i pocięciem, to niejednokrotnie uszkadzają pomniki.
Jak co roku 1 listopada na obydwu cmentarzach orzegowskich członkowie TMO wraz z harcerzami 77 Rudzkiej Drużyny Harcerskiej ,,Twierdza” i uczniami IV LO przeprowadzili kwestę na rzecz ratowania naszej zabytkowej nekropolii.
W galerii ,,Czapla”mieliśmy okazję spotkać z z Ewą i Michałem Bojanowskimi , dziećmi ostatniego przedwojennego dyrektora koksowni Szymona Bojanowskiego , który zginął w Katyniu.
Z inicjatywy TMO na starym cmentarzu powstała symboliczna mogiła Szymona Bojanowskiego. Grób odwiedziła jego rodzina.
Nagrobek jak i kilka innych napraw i renowacji pomników zrealizowano ze środków zebranych podczas kwesty.
Po raz kolejny w maju na starym cmentarzu TMO było organizatorem wydarzenia ,,Noc Muzeów”. Przygotowano je w ramach obchodów 720 lecie Orzegowa przy współpracy z harcerzami i uczniami klas mundurowych IV LO im.Hoovera.
W wydarzeniu wzięli udział zaproszeni goście , a jego charakter miał formę spektaklu, połączenia prezentacji multimedialnej z literacko poetyckim przekazem słownym opartym na kanwie tomiku poezji ,,Umarli ze Spoon River”
Delegacja TMO brała udział w III Katyńskim Marszu Pamięci Służb Mundurowych Województwa Śląskiego w Katowicach na zaproszenie stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939″
Poczet sztandarowy na zaproszenie prezydenta miasta wziął udział w obchodach upamiętniających 80 rocznicę tragedii Górnośląskiej
Poczet sztandarowy TMO podczas uroczystości Narodowego Dnia Powstań Śląskich przy herbie Rzeczpospolitej Polskiej w Orzegowie – czerwiec
Delegacja TMO podczas uroczystości Narodowego Dnia Powstań Śląskich
Poczet sztandarowy – obchody Narodowego Święta Niepodległości , w Kościele Matki Boskiej Różańcowej w Rudzie Śląskiej ,
Poczet sztandarowy wraz z grupą członków TMO uczestniczył również w ostatniej drodze członka zarządu ś.p. Edwarda Jona
Przedstawiciele TMO brali udział w prelekcji z okazji 720 lecia Orzegowa w Klubie Dyskusyjnym Seniora w Nowym Bytomiu, reprezentacja stowarzyszenia uczestniczyła w finałowej Gali dni Amerykańskich w IV LO im. H.V.Hoovera.Członkowie TMO brali udział w prelekcjach i spotkaniach w przedszkolach na terenie miasta.
W ramach programu realizowanego na Uniwersytecie Śląskim „Transformersi w szkołach – Edukacja na rzecz zielonej transformacji i zachowania kultury górniczej w regionie” reprezentujący Towarzystwo Miłośników Orzegowa, prezes Jerzy Kasperek miał sposobność oprowadzić wraz z dr hab. Grzegorzem Olszańskim przybyłą na nasz orzegowski zabytkowy cmentarz parafialny młodzież z I Liceum Ogólnokształcącego im.I.J. Paderewskiego w Knurowie.W sumie takich wizyt młodzieży szkolnej z różnych miast Śląska na naszej nekropolii w Orzegowie było kilkanaście.
Jednym z punktów programu obchodów 720 lecia Orzegowa był spacer po Orzegowie.
Kilkakrotnie w tym roku członkowie TMO uczestniczyli w programie TVP Katowice ,,A kto nam zabroni”
Nie zabrakło wielu artykułów na nasz temat w prasie .
W auli Wyższej Szkoły Nauk Stosowanych w Orzegowie odbyła się Sesja Popularnonaukowa , wydarzenie wpisane w program obchodów 720 lecia Orzegowa .Prelegenci : Marek Kobierski ,Krystian Gałuszka , dr hab.Grzegorz Olszański , oraz dr hab. Krzysztof Szopa przedstawiali historię Orzegowa w różnych odsłonach.
Podczas sesji odbyła się prezentacja tomiku wierszy ,,Umarli ze Starego Cmentarza w Orzegowie „z utworami autorstwa m.in członków TMO.
W tym roku TMO wydało swoje jeszcze dwie inne pozycje. Tradycyjnie jak co roku Kalendarz Orzegowski oraz III wydanie Albumu Orzegowskiego -,,Śladami Orzegowa z przeszłości ”
W swojej działalności zawsze jest też czas poświęcony na integrację grupy członków stowarzyszenia. W tym roku takich okoliczności było niezwykle dużo i to nie tylko na organizowanych imprezach dla mieszkańców. Z początkiem roku spora grupa członków TMO wybrała się na Kulig do Zakopanego, we wrześniu zaś odprawiło huczną ,,18 „w Starej Drukarni obchodząc w ten sposób swoje 18 urodziny istnienia. Sam charakter niektórych spotkań również mocno cementuje grupę. Do takich spotkań należały m.in kolędowe, czy muzyczno-poetyckie przy świecach w formie ,,Zaduszek,” wieczoru wspominkowego poświęconemu wszystkim tym członkom TMO , których już nie ma między nami.
Dzięki pozyskanym środkom zewnętrznym udało się zakupić i wyremontować wagonik węglowy, który dziś stoi na terenie dawnej kopalni Karol.
Symbolicznego odsłonięcia wagonika dokonali podczas majówki na ,,Karolu ” wiceprezydent Miasta Anna Krzysteczko oraz prezes TMO Jerzy Kasperek
W związku z obchodami jubileuszu wśród licznych wydarzeń znalazło się wiele tych będących bardziej radosną formą świętowania. Muzyka, ,tańce, zabawa przewijały się w ciągu ostatnich 12 miesięcy w wielu miejscach na terenie Orzegowa.
Majówka na Karolu– biesiada w swojskich śląskich klimatach, Popisy orkiestry górniczej ,potańcówka przy muzyce zespołu ,,KON Tiki” Uroczyste odsłonięcie wagonika upamiętniającego kop. Karol. W tym dniu przygotowano również wystawę dotyczącą historii tej kopalni.
Dzięki inicjatywie TMO od trzech lat dla Orzegowa zostało w jakiś sposób na nowo odkryte miejsce , gdzie dotąd mało kto docierał. W okolicy gdzie zachował się budynek maszynowni wyciągowej stanął wagonik upamiętniający istnienie tej kopalni . Na ścianie budynku zawisła tablica z historią kop.Karol.
Wielkim powodzeniem cieszyły się plenerowe czwartki muzyczno – historyczne. Cykl siedmiu cotygodniowych koncertów biesiadnych na terenie Centrum Inicjatyw Społecznych zorganizowanych w ramach obchodów 720 lecia Orzegowa przez Towarzystwo Miłośników Orzegowa. Co tydzień licznie przybyłym mieszkańcom czas umilał za każdym razem inny wykonawca, często prezentujący odmienny gatunek muzyki. Oprócz muzyki, tańców i dobrej zabawy w przerwie każdego z tych koncertów przygotowana była część historyczna z wystawami i krótkimi prelekcjami .
Wielkim wydarzeniem stał się zorganizowany przez TMO wrześniowy festyn , będący najważniejszym punktem programu obchodów jubileuszu.
W przypadku organizacji tej imprezy uwolnił się cały potencjał stowarzyszenia .
Jego członkowie z pełnym zaangażowaniem dołożyli wszelkich starań by poprzez długotrwałe przygotowania dostarczyć w to jedno popołudnie wszystkim wyłącznie pozytywnych wrażeń, proponując przybyłym na Burloch Arenę całkiem pokaźny zestaw atrakcji i niespodzianek.
Poza główną częścią zorganizowanej przez TMO imprezy przebiegającej pod dachem lodowiska, pełniącego w okresie letnim funkcję kortów tenisowych, również wokół tego miejsca już od godziny 14.00 dla przybyłych na stadion czekało wiele innych atrakcji i miłych niespodzianek.
Na płycie boiska swe sportowe umiejętności prezentowały sekcje, które na co dzień korzystają z obiektu. Rugbiści, zapaśnicy, akrobaci. Tu też uczniowie IV Liceum z klasy przygotowania wojskowego zademonstrowali musztrę wojskową. Uczniowie tej samej szkoły w innym miejscu demonstrowali umiejętności z zakresu ratownictwa medycznego , a także przybliżyli niektóre aspekty ich codziennej edukacji.
Na torze rolkarskim popisywali się przedstawiciele Klubu Sportowego Free Skater.
Organizatorzy pomyśleli też o najmłodszych tworząc dla nich strefę gier i zabaw , podzieloną na 3 różne grupy , tak by każde z dzieciaków mogło znaleźć coś dla siebie.
Oprócz sporej dawki muzyki i przedniej zabawy , tego dnia miało miejsce jeszcze wiele innych wydarzeń
Przebieg festynu – relacja
wejdź tu
Ponownie gościła u nas orkiestra , tym razem mundurowa Orkiestra Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Ponadto wystąpili; Katarzyna Sroka , Katarzyna Danielewska ,Marian Brzoza, Izabela Fojcik ,beata Mańkowska i Piotr Herdzina .Całość poprowadził popularny prezenter tv orzegowianin Mirosław Riedel.
Trud organizacyjny się opłacił .Licznie przybyłym na festyn mieszkańcom naszych sąsiadujących ze sobą dzielnic zapewniono sporą dawkę rozrywki i niezapomnianych wrażeń .To było prawdziwe świętowanie godne tak zacnego jubileuszu.
Od początku istnienia TMO zawsze wczesną jesienią w różnej formie i różnych miejscach członkowie tego stowarzyszenia obchodzą swe kolejne urodziny .
Uhonorowaliśmy w tym roku statuetką ,Ambasadora Orzegowa kilka osób. Doceniono i nas. Z rąk Grzegorza Poloczka pomysłodawcy i głównego organizatora ,,Hanysów”- prestiżowego wydarzenia jakie od wielu lat ma miejsce w obecnym Teatrze Impresaryjnym, TMO otrzymało to tak cenne wyróżnienie .
12 spotkanie Karolowców, – wydarzenie , które już na dobre wpisało się jako jeden z punktów programu działalności TMO
Nigdy ani na chwilę nie zapominamy o przyjaciołach stanowiących oddział TMO w Niemczech. Choć mają o wiele bardziej ograniczony zakres możliwości w bezpośrednich działaniach na rzecz swojej małej ojczyzny to ich współpraca, również wsparcie duchowe i finansowe jest wartością dodaną do tego czym zajmujemy się tu na miejscu .
Przedstawione zostały tu efekty naszej działalności .Za nimi stoi ogrom poświęconego czasu i działań, których nikt nie widzi na co dzień, a dzięki którym udało się zrealizować wiele pożytecznych dla Orzegowa inicjatyw. Większość z nich nie powstaje z marszu ,a jest skrupulatnie przygotowywana nieraz w małych nawet detalach.
Celowo poza prezesem Jerzym Kasperkiem nie padają tu nazwiska. O czym wspomniano wszyscy członkowie pracują na wspólny dorobek naszego stowarzyszenia ,a właściwie ku chwale Orzegowa. Nie ma to specjalnego znaczenia kto wnosi tu większy lub mniejszy wkład. Tak czy tak, raz po raz ktoś zaskakuje nas swoją inicjatywą i zaangażowaniem w jakiś często nawet własny pomysł. Grupa się coraz bardziej integruje. Wbrew obawom w szeregi wstępują kolejni nowi członkowie, co bardzo cieszy również i Ci młodsi.
Nazwiska prezesa nie dało się pominąć. Jerzy Kasperek jest nie tylko prezesem TMO ale przede wszystkim liderem z prawdziwego zdarzenia, a jego zaangażowanie i to nie tylko w działalność TMO ale w wiele innych środowisk wprowadza każdego w podziw. Człowiek o niespożytej energii , którą w dodatku potrafi zarazić innych. Realizujący każdy pomysł czy podjętą inicjatywę od początku do końca.
Niech to tu w tym miejscu wybrzmi, niezależnie od tego ile osób przeczyta ten materiał. Niektórzy być może nie zauważają tych starań i dokonań czy nawet tej zwykłej mniej spektakularnej działalności naszego stowarzyszenia.
A warto docenić zaangażowanie ludzi , którzy robią coś społecznie z pożytkiem dla swojej dzielnicy. W mieście jesteśmy wyjątkiem. Nigdy nie da się ocenić na ile nasza 18 letnia już działalność przełożyła się na to jak Miasto w ostatnich latach namacalnie przyczyniło się do poprawy wizerunku Orzegowa, ale wierzymy w to ,że to idzie w parze.