10 maja 2026
W tym wydaniu:
– Wspomnienie o Witoldzie Czapli
– Ratusz w Orzegowie ma 120 lat
– Obszar Orzegowa (10) -podsumowanie
– Pamiętam jak..(3)
-W poszukiwaniu interesujących postaci związanych z Orzegowem
-10 lat od Roku Sportu Orzegowskiego
-Orzegów na dawnej fotografii
-Z dawnej prasy
– Niemieccy kibice poznają miejsce pochodzenia Kuby Kamińskiego
Wspomnienie o Witoldzie Czapli
W piątek 8 maja w ramach Obchodów Tygodnia Bibliotek w Centrum Inicjatyw Społecznych „Stary Orzegów” MBP miało miejsce bardzo interesujące i pełne wzruszeń spotkanie z córkami niezwykle zasłużonego do Orzegowa wybitnego orzegowskiego lekarza Witolda Czapli, – paniami Barbarą Matuszek i Krystyną Chrobok.
To był wieczór przepełniony piękną opowieścią o niezwykle zasłużonym dla Orzegowa lekarzu, społeczniku, darzonym ogromnym szacunkiem i estymą wśród mieszkańców Orzegowa. Spotkanie poprowadziła Agnieszka Płaszczyk , na co dzień kierująca Centrum Inicjatyw Społecznych, obiekcie mieszczącym się w budynku w którym kiedyś było mieszkanie doktora, ale przede wszystkim przychodnia zdrowia, którą zarządzał doktor Witold Czapla i z pełnym oddaniem troszczył się o zdrowie orzegowian.
Obydwie panie przybliżyły licznym uczestnikom tego spotkania sylwetkę swego nieżyjącego już blisko 70 lat ojca, często podkreślając jak mocno emocjonalnie był on związany z tym miejscem. Same też niezwykle ciepło wypowiadały się na temat mieszkańców Orzegowa z sentymentem wspominając lata swej młodości .
To wyjątkowa okoliczność , kiedy najbliższe osoby jednego z patronów tutejszych ulic mogą się wypowiadać na jego temat właśnie w takim miejscu , podkreślił w swym wystąpieniu obecny na spotkaniu prezydent naszego Miasta Michał Pierończyk .Z uznaniem i podziwem o Witoldzie Czapli miał okazję kilka słów wygłosić proboszcz ks.Ryszard Nowak dziękując przy tym przybyłym paniom, za to że potrafiły nas zabrać w sentymentalną podróż do Orzegowa sprzed kilkudziesięciu lat .
Ratusz w Orzegowie ma 120 lat
Na okoliczność jakby nie było zacnej okrągłej 120 rocznicy istnienia ratusza w Orzegowie chciałoby się, by jego teraźniejszość była dla niego bardziej łaskawa. O historii tego obiektu wielokrotnie była już tu mowa. Można jedynie w tym miejscu przypomnieć te najważniejsze dla ratusza daty
1906 – w okresie sprawowania urzędu Naczelnika Gminy Orzegów przez Brunona Flacha powstaje Ratusz – siedziba Gminy Orzegów
1951 – w wyniku utworzenia miasta Ruda Śląska , ratusz przestajed pełnić funkcję urzędu gminnego
1961 – w budynku utworzono szpital chorób płuc
2010– likwidacja szpitala
2012 -Nowym właścicielem obiektu miało zostać wydawnictwo Pegramena z Katowic , które nosiło się z zamiarem utworzenia w budynku działalności wydawniczej i kulturalnej. Ostatecznie pomysł upadł.
2013 -Towarzystwo Miłośników Orzegowa chcąc nagłośnić problem opuszczonego ratusza, przypomnieć jego lata świetności i znaczenie dla Orzegowa zorganizowano Dni Otwarte Ratusza z bogatym programem, m.in. wystaw, prelekcji , inscenizacji grupy rekonstrukcji historycznych, a także z możliwością zwiedzenia ratusza
2013- radni miejscy podjęli uchwałę w sprawie przekazania za symboliczną złotówkę budynku Wyższej Szkole Nauk Stosowanych w Rudzie Śląskiej-Orzegowie.
2015 -ratusz otrzymuje status obiektu zabytkowego.
2018– Odnowiona i częściowo zrekonstruowana zostaje elewacja ratusza.
2023 – rozpoczyna się gruntowny remont budynku , wykonano m.in nowe ogrodzenie .
Od dłuższego czasu , co musi martwić wszelkie prace na terenie tego obiektu zostały wstrzymane, choć wcześniejsze informacje dotyczące przyszłości budynku były mocno optymistyczne .
Zakończenie remontu przewidziano na 2026 rok
Właściciel obiektu, Wyższa Szkoła Nauk Stosowanych miała zamiar poszerzyć swoją działalność poprzez zaadaptowanie budynku.
Budynek dawnego ratusza miał zostać przeznaczony na potrzeby dydaktyczne uczelni (sale wykładowe i seminaryjne), co miało zapewnić możliwość realizacji kształcenia w zawodzie pielęgniarki oraz kształcenia na poziomie licencjatu w innych zawodach medycznych. Miała zostać tam przeniesiona także siedziba władz uczelni.
Informacji o przyczynach przerwania prac oficjalnie nie podano ,ale można się domyśleć ,że chodzi tu o brak pieniędzy na kontynuowanie dalszych prac.
Tablica informacyjna sprzed kilku lat .Wtedy jeszcze toczyło się wszystko w dobrym kierunku. W tym roku przewidywano zakończenie gruntownego remontu budynku. Prace jednak wstrzymano ,a co będzie dalej ?
Obszar Orzegowa (10) – podsumowanie
Przez kilka ostatnich tygodni na wiele różnych sposobów przerabiany był temat odnoszący się do narastającego nawet nie nazywajmy tego problemem, a bardziej trochę do takiego beztroskiego , obojętnego braku rozeznania co do lokalizacji wielu terenów na obszarze obydwu sąsiadujących ze sobą dzielnic.
Nikt do tej pory nie zdobył się na to by pomiędzy obszarami Goduli i Orzegowa wytyczyć granice , choćby nawet były one w jakiś sposób tylko umowne. Choć każdy przyzna, że trudno byłoby takowe ustanowić teraz gdy miasto w swej strukturze istnieje 67 lat, jeszcze trudniej byłoby do kogoś trafić z tym, że mieszka w innej dzielnicy niż ta, z którą się do tej pory utożsamiał.
Niby to oczywiste, ale z drugiej strony, kiedy mieszkańcy dokładnie tego samego , obszaru , ulicy czy osiedla po kilkudziesięciu latach zamieszkiwania tych miejsc nie mówią jednym głosem i część jest przekonana, że mieszka w Goduli , a część, że w Orzegowie, no to jest to sytuacja z z lekka kuriozalna.
Wszystkie trzeba przyznać obfite dosyć materiały jakie się przetoczyły w ostatnim czasie przez orzegowski portal z pewnością mogą stać się pomocne komuś , kto zechciałby te liczne podawane tu jaskrawe przykłady błędnie przedstawianej lokalizacji na terenie obydwu dzielnic spróbować jakoś uporządkować. Można już nie zmienić u ludzi zakorzenionych od dawna przyzwyczajeń, ale na bazie wielu dokumentów, starszych nawet map ,a czasem silnych argumentów wynikających z historii tego miejsca, można pokusić się o naniesienie granic pomiędzy obydwiema dzielnicami.
Owszem są sprawy ważniejsze, nigdy takie granice oficjalnie nie obowiązywały i nie przeszkadzało to w tym ,że Orzegów od zawsze był mocno zintegrowany z Godulą. Tak jest do dzisiaj i tak będzie zawsze.Więc dużo hałasu o nic?
Każdy to oceni po swojemu. Sam osobiście nie występuję tu w roli jakiegoś zagorzałego zwolennika rewizjonizmu tych granic . Podałem natomiast dziesiątki przypadków , w których widać jak często mieszkańcy nie tylko tych dwóch naszych dzielnic ,ale całego miasta mają problemy z lokalizacją pewnych miejsc.
Poniżej na mapie trochę niestarannie, od ręki naniosłem granice Orzegowa i od razu zaznaczam wyłącznie wg. mojego uznania , co nie znaczy ,że tak sobie je wymyśliłem.
Granica tak właśnie przeze mnie pokazana , to nic innego jak pochodna tych wszystkich argumentów , jakie pojawiały się w 9 prezentowanych tu wcześniej tematycznych opracowaniach.
Na pewno dla wielu kontrowersyjna, cóż jednak powiedzieć o tych mapach w internecie , gdzie Burloch czy nawet ul.K.A.Hlonda leżą w Goduli , czy tych mapach wiszących w wielu różnych ważnych miejscach w mieście , gdzie Osiedle Powstańców Śląskich również opisane jest jako Godula?
Granice Orzegowa wytyczone na mapie są jedynie poglądową próbą podsumowania przytoczonych w ostatnim czasie licznych argumentów, wątpliwości i znaków zapytania. Są pewnym głosem w dyskusji jaka niejednokrotnie na ten temat się toczy.
Co należy podkreślić przedstawiona tu granica jest wyłącznie moim osobistym spojrzeniem na to jak ona powinna wyglądać.
Pamiętam jak… (3)
W publikowanych co tydzień w tym miejscu zestawach fraz będącymi wspomnieniami z przeszłości, każda z nich rozpoczyna się od słowa ,,Pamiętam”– jest to bardzo charakterystyczny zabieg narracyjny i stylistyczny stosowany w literaturze wspomnieniowej , autobiograficznej, oraz poezji.
Prezentowane tu formy, to pokłosie wielomiesięcznych warsztatów w których uczestniczący pod fachowym okiem dr hab. Grzegorza Olszańskiego, prof.UŚ dyrektora dydaktycznego kierunków sztuk pisania , filologii klasycznej próbowali swych sił w różnych gatunkach literatury.
W tej prostej formie choć zdania są krótkie i nieskomplikowane, to przynajmniej niektóre z nich są w stanie mocno pobudzić wyobraźnię , dzięki czemu każdy może łatwo odnaleźć się wspomnieniami we własnej podobnej sytuacji i miejscu.
….końcowe napisy dobranocki znaczyły dla nas, że nasze kroki mają być skierowane do sypialni.
W poszukiwaniu interesujących postaci związanych z Orzegowem
Paweł Fojcik (ur. 11 lipca 1918 w Orzegowie, obecnie część Rudy Śląskiej[1], zm. ?) – polski lekarz chirurg i polityk, poseł na Sejm PRL II kadencji (1957–1961).
Życiorys
Ukończył studia medyczne, specjalizował się w zakresie chirurgii. Został ordynatorem Szpitala Nr 3 w Nowym Bytomiu. W 1957 został wybrany do Sejmu PRL II kadencji w okręgu Bytom jako bezpartyjny. W parlamencie zasiadał do końca kadencji w 1961.
Trochę zaskakująco wyłoniła się kolejna warta poświęcenia większej uwagi sylwetka postaci związanej z Orzegowem. Nigdy wcześniej nie spotkałem się z informacją ,że ktoś związany z Orzegowem był posłem w polskim sejmie .
Natomiast wcześniej już przewijały się też takie informacje związane z parlamentaryzmem dotyczące ks. Pawła Pośpiecha polsko-niemieckiego działacza narodowego, który pracował jako kapelan w Orzegowie w latach 1905–1910, gdzie aktywnie wspierał polską kulturę, w tym chór im. Fryderyka Chopina. W lutym 1910 r. przeniesiono go do Krapkowic, a w swojej działalności redagował „Gazetę Ludową” oraz zasiadał w Reichstagu i Sejmie.
Uczestniczył w obchodach, uroczystościach i imprezach polskich towarzystw narodowych i politycznych, w czasie których wygłaszał płomienne przemówienia. W lutym 1912 roku został wybrany posłem w wyborach uzupełniających z górnośląskiego okręgu wyborczego
1o lat od Roku Sportu Orzegowskiego 3
Na wszystkie zawody sportowe organizowane przez Towarzystwo Miłośników Orzegowa przygotowano wiele cennych nagród, pamiątek , dyplomów, medali i pucharów . Zważywszy, że tych imprez było ponad 2o i uczestniczyło w nich setki osób , to organizatorzy z pewnością tu nie zawiedli, tym bardziej ,że często dla uczestników zawodów przewdziany też był poczęstunek .
Oprócz środków własnych w pomoc finansową włączyli się lokalni przedsiębiorcy Miasto i jak zwykle w takich sytuacjach niezawodni partnerzy z niemieckiego oddziału Towarzystwa Miłośników Orzegowa.
To kilka z tych najmilszych zawsze dla tych najlepszych uczestników zawodów sportowych momentów, kiedy to zostają uhonorowani trofeami, które najczęściej zdobią potem ściany, półki czy też zostają skrzętnie przechowywane w szufladach i zawsze wraca się do nich z sympatycznymi wspomnieniami.
Orzegów na dawnej fotografii
Pamiątkowe zdjęcie dzieci przystępujących do pierwszej komunii świętej w 1964 roku .W tym przypadku na fotografii widzimy wyłącznie chłopców .Jest ich tu grubo ponad 100 i to z pewnością jest przyczyną tego ,że nie dało się zrobić fotografii wspólnej z dziewczynkami .
Z dawnej prasy
Temat zawarty w drugiej części tego z artykułu z 1915 roku może w jakiś sposób wielu zaskoczyć .Też wpisuje się on w jakiś sposób w publikowane ostatnio tu materiały dotyczące obszaru Orzegowa .
To, że w skład tego obszaru wchodziła dzisiejsza Godula i Chebzie to prawda powszechnie już znana ,natomiast tu z tego artykułu wynika jasno ,że pod Orzegów podlegały również tereny dzisiejszego Nowego Bytomia, wtedy określane jako Czarny Las i to trochę zaskakuje.
W tamtym czasie obszar Nowego Bytomia należał do Bytomia. Orzegów natomiast od roku 1875 należał do powiatu bytomskiego .
Nie wiadomo tak do końca o jakie tereny chodziło , choć z informacji prasowej wynika ,że na gruncie odłączonym od Orzegowa ma zostać rozbudowana walcownia w istniejącej już tam wtedy Frydenshucie i domy robotnicze
Niemieccy kibice poznają miejsce pochodzenia Kuby Kamińskiego
FC TV -klubowa (FC Köln )telewizja odwiedziła z rodzinne strony Kuby Kamińskiego ,Kuba opowiada o swojej karierze nawiązując do jej początków,a więc w nagraniu nie brakuje wielu akcentów orzegowskich, przyjemnie się to ogląda z naciskiem na ,,ogląda” ,a nie słucha , bo Kuba przebywając już 5 rok w Niemczech opanował już ten język na tyle ,że swobodnie się nim posługuje podczas tego nagrania. Jest co prawda możliwość włączenia trybu napisów w języku polskim, ale mamy ogólnie pojęcie jak mniej więcej internet tłumaczy, więc tu nie jest inaczej .Odnosi się wrażenie ,że wsłuchując się w to co ma do powiedzenia nasz piłkarz w języku niemieckim łatwiej do nas trafia niż ten karkołomny przekład na język polski.
Nagranie udostępniono dwa dni temu ,a już ma 8 tysięcy odtworzeń. Kuba cieszy się w Kolonii niezwykłą sympatią i popularnością .W większości komentarzy pod tym reportażem mówi się o nim wyłącznie w samych superlatywach .Powszechnie to Kubie Kamińskiemu przypisuje się największy wkład w utrzymaniu zespołu w Bundeslidze. W FC Köln gra zaledwie jeden sezon , a już sobie zapracował na ulubieńca tamtejszej publiczności ,a trzeba zaznaczyć ,że na ich stadion na każdy mecz przychodzi komplet 5o tys.kibiców.
Trudno nie nazywać Kubę ambasadorem Orzegowa czy Polski , bo naprawdę w Niemczech , a zwłaszcza w Kolonii wzbudza ogólny szacunek i uznanie.
Nawiasem mówiąc statuetkę ,,Ambasadora Orzegowa „,którą Kuba otrzymał w ubiegłym roku z inicjatywy TMO widać w tym filmiku na jednym z ujęć ,gdzie stoi pośród wielu innych pucharów i trofeów , jakie Kubie do tej pory udało się w swojej karierze zdobyć .